Alergia na białko mleka krowiego - dieta bezmleczna, źródła alergenów, zapobieganie niedoborom

Jakich składników odżywczych dostarcza mleko i produkty mleczne ?


MLEKO to źródło przede wszystkim białka oraz składników mineralnych takich jak: wapń, fosfor, magnez, cynk, żelazo oraz witamin: A, E i z grupy B.

Skład mleka i przykładowych produktów mlecznych według bazy danych Instytutu Żywności i Żywienia (wartości zaokrąglone):

Gdzie znajdę białko mleka krowiego? Na co uważać ?


Produkty, które zawierają białka mleka krowiego:

  • mleko i produkty mleczne,

  • mleko płynne, mleko pełne w proszku, mleko granulowane, mleko modyfikowane, mleko w tubce, mleko bez laktozy, napoje mleczne, kaszki mleczno-zbożowe, kaszki mleczno-zbożowo-owocowe na mleku modyfikowanym lub pełnym dla dzieci,

  • kefir, maślanka, zsiadłe mleko, jogurt naturalny, jogurt smakowy,

  • sery białe twarogowe, homogenizowane,

  • sery żółte, pleśniowe, topione, ser typu feta, mozzarella,

  • śmietana, śmietanka, bita śmietana,

  • masło,

  • margaryny zawierające serwatkę,

  • desery mleczne.

Mleko może być w produktach, w których się tego nie spodziewamy. Dlatego BARDZO ważne jest, by dokładnie czytać skład podany na opakowaniu. Jeśli kupujemy coś w piekarni lub cukierni to zapytajmy czy na pewno nie zawiera mleka, a najlepiej poprośmy o listę składników. Sprzedawca powinien nam go pokazać.


Produkty, które mogą zawierać białka mleka:

  • produkty zbożowe: chałki, rogale maślane, pieczywo pszenne, razowe, płatki śniadaniowe, kaszki zbożowe dla niemowląt i małych dzieci, płatki zbożowe, musli, granole, batoniki musli,

  • słodycze: ciasta, herbatniki, biszkopty, batony, torty, czekolada, lody, cukierki, żelki, kremy, budynie,

  • produkty mięsne: wędliny, kiełbasy, pasztety, parówki, konserwy,

  • dipy, sosy, pizze, tortille, wyroby garmażeryjne,

  • słone przekąski, chipsy, chrupki,

  • niektóre leki i witaminy, probiotyki.


Mleko może występować pod postacią takich określeń jak:

Ø kazeina, kazeinian, kazeinian sodu, hydrolizat kazeiny,

Ø mleko skondensowane, masło garni,

Ø laktoglobuliny, laktoza,

Ø słodziki na bazie serwatki, serwatka,

Ø maślanka, jogurt.


Jak zapewnić organizmowi składniki odżywcze, których źródłem jest MLEKO ?




Czym zastąpić mleko i produkty mleczne?


MLEKO


Można użyć każdego napoju roślinnego (sojowego, owsianego, ryżowego, migdałowego, orzechowego, kokosowego), zarówno jako główny składnik (np. do płatków) jak i dodatek do wypieków czy innych potraw. Oczywiście należy unikać napoju, na który dodatkowo występuje reakcja alergiczna.

Do naleśników można użyć wody gazowanej, a do potraw słodkich soki owocowe, a do wytrawnych wywaru lub bulionu warzywnego.


MAŚLANKA


Można użyć napoju roślinnego i dodać sok z cytryny lub ocet jabłkowy.


JOGURT


Można znaleźć w sklepie jogurty sojowe lub kokosowe.


MASŁO


Jest to częsty składnik wielu dań. Można zastąpić margaryną sojową, innymi margarynami roślinnymi, oliwą z oliwek lub olejem (rzepakowym, kokosowym). Najlepiej czytać skład i wybierać produkty, które nie zawierają tłuszczów utwardzanych. Ewentualnie można przygotować domowe masło klarowane. Masło klarowane to teoretycznie sam tłuszcz (nie ma białka), ale zalecam jego stosowanie z ostrożnością. Lepiej unikać na początku i dopiero później wprowadzić (jeśli nie jest to ciężka alergia pokarmowa).

Do smarowania polecam używać oliwy z oliwek, awokado, margaryn roślinnych lub past warzywnych (np. hummusu).


SER


Można samodzielnie przygotować ser bezmleczny. Potrzeba do tego płatków drożdżowych (do kupienia w sklepie ze zdrową żywnością). Ser można też przygotować z orzechów np. nerkowca (warto wykorzystać pozostałości z robionego w domu napoju roślinnego). W celu uzyskania odpowiedniej serowej tekstury w potrawie warto wypróbować agar (substytut żelatyny), który należy rozmieszać w płynie i zagotować na małym ogniu. Sery miękkie (takie jak serki wiejskie, ricotta) można przygotować z tofu. W sklepach dostępne są także wegańskie sery. Warto sprawdzić ich skład przed zakupem.


ŚMIETANA I ŚMIETANKA


Można znaleźć w sklepie śmietanę i śmietankę sojową lub migdałową. Do wypieków można dodać napój roślinny i sok z cytryny


LODY


Śmiało można jeść sorbety owocowe lub samodzielnie przygotować lody z mrożonych owoców.


UWAGA – napoju ryżowego nie zaleca się podawania dzieciom do 5 roku życia!


Napoje („mleka”) roślinne – które wybrać?


Chcąc kupić mleko roślinne w sklepie zwróć uwagę na:

  • zawartość wapnia, witaminy B12 i witaminy D (lepiej wybrać produkty wzbogacane w te składniki),

  • zawartość cukrów dodanych (im mniej tym lepiej, uważaj na mleka smakowe).


Źródła:

Julie D. Flom and Scott H. Sicherer. Epidemiology of Cow’s Milk Allergy. Nutrients. 2019 May; 11(5): 1051.


Birgit Linhart, Raphaela Freidl, Olga Elisyutina, Musa Khaitov, Alexander Karaulov, Rudolf Valenta. Molecular Approaches for Diagnosis, Therapy and Prevention of Cow’s Milk Allergy. Nutrients. 2019 Jul; 11(7): 1492.


Carlos Lifschitz, Hania Szajewska. Cow’s milk allergy: evidence-based diagnosis and management for the practitioner. Eur J Pediatr. 2015; 174: 141–150.

Rudzki E.: Alergeny. Medycyna Praktyczna 2008.

Wytyczne iMAP dotyczące alergii na białko mleka krowiego (BMK) – wstępne informacje dla rodziców. Medycyna Praktyczna.


Better recognition, diagnosis and management of non-IgE-mediated cow’s milk allergy in infancy: iMAP – an international interpretation of the MAP (Milk Allergy in Primary Care) guideline. C. Venter, T. Brown, R. Meyer, J. Walsh, N. Shah, A. Nowak-Węgrzyn, T.X. Chen, D.M. Fleischer, R.G. Heine, M. Levin, M.C. Vieira, A.T. Fox. Clinical Translation Allergy, 2017; 7 (26): 1–9


Wytyczne iMAP dotyczące alergii na białko mleka krowiego (BMK) – wstępne informacje dla rodziców. Medycyna Praktyczna. Przedruk z The iMAP Initial Factsheet for Parents www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5567723/bin/13601_2017_162_MOESM1_ESM.pdf


Tabele wartości odżywczej produktów spożywczych i potraw – Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2017, Wydanie IV rozszerzone i uaktualnione.


Kaczmarski M., Korotkiewicz-Kaczmarska E.: Alergia i nietolerancja pokarmowa. Mleko i inne pokarmy. Wydawnictwo Help Med. Kraków 2013.


Błażowski Ł., Kurzawa R.: ABC diagnostyki molekularnej w alergologii. Część I i II.


Żywienie i leczenie żywieniowe dzieci i młodzieży. Pod red. H. Szajewskiej i A. Horvath. Medycyna Praktyczna 2017.


Krauze A.: Alergia na białko mleka krowiego – postacie kliniczne. Alergia Astma Immunologia 2015, 20 (1): 12-16.


Małaczyńska T.: Leczenie dietetyczne dzieci z alergią na białka mleka krowiego. Alergia Astma Immunologia 2015, 20 (1): 24-34.


Wąsik M., Nazimek K., Bryniarski K. :Reakcje alergiczne na mleko krowie: patomechanizm, strategie diagnostyczne i terapeutyczne, możliwości indukcji tolerancji pokarmowej. Postepy Hig Med Dosw (online), 2018; 72: 339-348.


Li Gu, Weijian Zhang, Wenhao Yang, Hanmin Liu: Systematic review and meta-analysis of whether cesarean section contributes to the incidence of allergic diseases in children. A protocol for systematic review and meta analysis. Medicine (2019) 98:52.


Kwiecień J.: Jak zdalnie diagnozować i leczyć ABMK? Nutricia 2020.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Copyright 2020 by Anna Sołyga

  • Biały Facebook Ikona
  • Biały Instagram Ikona